از آنجايي كه تاكنون اقدامي براي رفع موانع خودكفايي برنج نشده است طرح برنامه خودكفايي برنج براي سال آينده غيركارشناسي و نامعقولانه به نظر مي رسد،
مهندس جميل عليزاده شايق، دبير انجمن حمايت از برنج كشور گفت: طرح خودكفايي برنج زماني مطرح مي شود كه دولت براي ساماندهي واردات برنج و اصلاح قانون ارث جلوگيري از كوچك سازي اراضي و توسعه مكانيزاسيون اقدام كرده باشد و در غير اين صورت طرح خودكفايي برنج غيركارشناسي و نامعقول است.
وي تصريح كرد: در حالي كه توسعه كشت ارقام پرمحصول به عنوان عنصر اصلي و گام اوليه خودكفايي برنج مطرح است، هنوز سازمان تعاون روستايي در خريد اين ارقام و ساماندهي خريد و اعتمادسازي برنجكاران با مشكلات عديده روبه روست.
عليزاده شايق گفت: ارقام پرمحصول رقم هيبريد برنج مرهون زمان بندي و برنامه مدون است و توسعه كشت آن بدون زمينه سازي براي عرضه بي توفيق خواهد بود.
وي اظهار اميدواري كرد خبر اعلام شده توسط موسسه تحقيقات برنج مبتني بر طرح خودكفايي برنج در سال آينده هر چه سريعتر تكذيب شود.
گفتني است معاون موسسه تحقيقات برنج روز گذشته توسعه كشت ارقام هيبريد را مهمترين عنصر خودكفايي برنج دانست و از طرح چگونگي خودكفايي برنج در سال آينده خبر داد.

منبع

امروزه با پیشرفت علوم ، استفاده از فن آوری های جدید مانند دریافت و پردازش داده ها ( از طریق ماهواره ) ، استفاده از نرم افزار ها و سیستم های پردازش اطلاعات ، نقش مهمی در مدیریت منابع محدود آب وخاک دارد .استفاده از اطلاعات سیستم سنجش ازدور ماهواره ای با توجه به ویژگی های منحصر بفرد آن از قبیل دید وسیع و یکپارچه ، استفاده از قسمت های مختلف طیف الکترومغناطیسی برای ثبت خصوصیت پدیده ها ، پوشش های تکراری و سرعت انتقال و تنوع اشکال داده ها ، امکان بکارگیری سخت افزار ها و نرم افزار های ویژهٔ رایانه ای ، در سطح دنیا با استقبال زیادی روبرو شده است ، و به عنوان ابزاری مناسب در ارزیابی و نظارت ، کنترل و مدیریت منابع آب و خاک ، جنگل ، مرتع ، کشاورزی و محیط زیست بکار گرفته شده و به مرور بر دامنهٔ وسعت کاربری آن افزوده گردیده است .در یکی دو دههٔ اخیر ، افزایش حجم اطلاعات قابل دسترس و لزوم ترکیب این اطلاعات باعث شکل گیری فن دیگری به نام سیستم های اطلاعات جغرافیایی شده است . سیستم های اطاعات جفرافیایی ، نرم افزار هایی هستند که زمینهٔ ورود داده ها ، مدیریت و تحلیل آنها و تهیهٔ محصول خروجی را فراهم می آورد . امروزه در زمینهٔ آبیاری و زهکشی کاربرد وسیع سنجش از دور و سیستم های اطلاعات جغرافیایی در مطالعات آبیاری و زهکشی ،‌شوری ، ماندابی اراضی ،‌ مدیریت پروژه های بزرگ آبیاری و ارزیابی عملکرد آنها گزارش شده است .  اساس کاربرد GIS در آبیاری و زهکشی  داده ها و پارامتر های موجود در شبکه های آبیاری و زهکشی بواسطهٔ وجود جنبه های مختلف فنی ، مدیریتی ، اجتماعی و اقتصادی ، از گستردگی بسیار زیادی برخوردار است . بطوریکه حجم اطلاعات کاغذی مربوط به یک شبکه از مرحلهٔ مطالعاتی تا بهره برداری می تواند فضای مفید زیادی را از محیط اداری اشغال نماید .یکی ازموثرترین راه های حفاظت ، نظم دهی ، دسترسی آسان و کوچک کردن حجم اطلاعات ، بکار گیری نرم افزار های سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) می باشد .سیستم های اطلاعات جغرافیایی قادر است کلیهٔ داده ها و اطلاعات مکانی و توصیفی شبکه های آبیاری را در یک محیط کامپیوتری یکپارچه نماید و به صورت آسان در اختیار کاربران قرار دهد .

اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار به صورت باراني موجب افزايش ميزان توليد محصول تا سه برابر مي شود،
محمد شيخ لر، مجري نمونه سيستم هاي آبياري تحت فشار كشور از استان همدان در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري كشاورزي ايران ضمن بيان اين مطلب گفت: با اجراي سيستم باراني تحت فشار در سطح 500 هكتار و بدون تغيير ميزان آب مصرفي موفق شدم مقدار توليد محصول را تا سه برابر افزايش دهم.
وي با اشاره به اينكه عمده محصول توليدي او سيب زميني، گندم و يونجه خشك است، افزود: با اجراي اين سيستم در سال زراعي 84-83 حدود 6 هزار تن سيب زميني، 1400 تن گندم، 1500 تن علوفه خشك و 30 تن بذر يونجه توليد كردم.
شيخ لر با بيان اينكه سطح اراضي آبي و ديم او يك هزار و 150 هكتار است، اظهار داشت: در سطحي كه آبياري تحت فشار را اجرا كردم چهار حلقه از چاهها را به صورت شبكه به هم متصل نموده و در نتيجه در فصول مختلف از يك يا چند چاه به صورت مستقل يا به طور همزمان بسته به نياز آبي گياه و مزرعه استفاده مي كنم.
وي با اشاره به وضعيت بحراني آب در كشور گفت: اجراي سيستم هاي آبياري سنتي در كشاورزي موجب خواهد شد كه طي ده سال آينده مشكلاتي در رابطه با آب شرب پيدا كنيم به همين دليل بايد هر چه سريعتر سيستم هاي آبياري كشاورزي را تغيير دهيم.
شيخ لر در خصوص دلايل دستيابي به اين موفقيت گفت: اجراي توصيه ها و راهنمايي هاي كارشناسان و مروجان كشاورزي و رعايت نكات فني از دلايل اصلي اين موفقيت است.
مجري نمونه سيستم هاي آبياري تحت فشار مشكلات اصلي بخش كشاورزي را بازار سنتي و وجود واسطه ها دانست و اظهار داشت: كشاورزي در كشور ما تا حدودي توسعه يافته و اين در حاليست كه همچنان بازار سنتي است و اين موضوعي است كه هم موجب زيان توليدكننده و هم زيان مصرف كننده مي شود. وجود واسطه ها نيز سبب پايمال شدن حق كشاورز و مصرف كننده مي شود و به همين دليل دولت بايد با تشكيل تعاوني هاي توليد و در اختيار قرار دادن امكانات لازم براي كشاورزان، زمينه فروش محصول توسط خود توليدكنندگان را فراهم كند.

يك گروه از متخصصان ژنتيك موفق شده‌اند با استفاده از نمونه‌هاي گياهان موجود در ايران و احيانا برخي ديگر از كشورهاي خاورميانه و با به عقب بازگرداندن ساعت تطوري دانه‌هاي گندم، به بذرهاي بهتري براي مناطق خشك و كم آب دست يابند.

به نوشته هفته‌نامه علمي "نيچر"، دانشمندان دريافته‌اند كه با به عقب برگرداندن ساعت تطوري دانه‌هاي گندم به چند هزار سال قبل مي‌توان انواع تازه‌اي از بذرها را توليد كرد كه قادرند غذاي مردمي را كه در نواحي خشك دچار كمبود محصول شده‌اند، نجات داد.

آرد گندم كه غذاي ثابت ميليونها نفر در سراسر جهان است محصول دو رويداد ژنتيكي است كه در عصر حجر در منطقه خاورميانه و در محدوده‌اي موسوم به هلال بارور اتفاق افتاده است.

معمولا پرورش دادن و تركيب دو گونه مختلف براي توليد يك نوع سوم ممكن نيست زيرا كروموزومهاي آنها در جريان فرايندي كه سلولهاي جنسي مانند اسپرم و تخمك را بوجود مي‌آورد با يكديگر انطباق پيدا نمي‌كنند.

اما در مواردي يك جهش ژنتيكي ممكن است منجر به توليد سلولهاي جنسي با شمار كروموزومي دو برابر شمار متعارف شود و به اين ترتيب بر مشكل معمول غلبه كند. اگر دو سلول جنسي از اين نوع با هم تركيب شوند يك گونه تازه و بارور با دو برابر شمار كروموزومها بوجود مي‌آيد.

دو مورد از اين حالت نادر تكثير از طريق بارور شدن جهشي در تاريخ بذر گندم رخ داده است.

در حدود ‪ ۳۰‬هزار سال قبل يك نوع گندم وحشي به نام علمي تريتيكام مونوكوكام ‪ Triticum monococcum‬با گونه‌اي از علف مخصوص چراي بز تركيب شد و نمونه اوليه از گندم جديد را كه به نام "جو شيطان" ‪ emmer‬شهرت دارد و داراي ‪ ۴‬مجموعه كروموزوم است توليد كرد. سپس در حدود ‪ ۹‬هزار سال قبل بذر جو شيطاني كه در جنوب درياي خزر مي‌روييد با نوع ديگري از علف مخصوص چراي بز تركيب شد و گندمي با شش مجموعه كروموزوم توليد كرد.

تركيب جديد داراي دانه‌هايي بزرگتر از اجداد خود بود و به همين علت بزودي در ميان كشاورزان منطقه رواج يافت. اخلاف و فرزندان اين نوع بذر اكنون در اغلب مزارع جهان و در وسعت بيش از ‪ ۵۰۰‬ميليون هكتار كاشته مي- شوند. به اين ترتيب گندم پر مصرف‌ترين گياه در سياره زمين است.

اما اين موفقيت ژنتيكي يك جنبه منفي نيز داشته است. اين محصول چنان محبوب بوده كه هيچ كشاورزي به سراغ كشت نوع ديگري از بذر گندم نرفته و در نتيجه به تدريج از دامنه تنوع ژنتيكي بذر گندم در جهان كاسته شده و شمار گزينه‌هايي كه در اختيار توليدكنندگان بذرهاي تازه است روز به روز محدود- تر شده است.

يك گروه از محققان در مركز بين‌المللي بهبود بذر گندم و ذرت در مكزيك براي مقابله با اين روند انحطاطي راهي را ابداع كرده‌اند كه با استفاده از آن مي‌توان بذري با توان توليد محصول فراوان از ميان همين انواع محدود فعلي توليد كرد.

اين گروه كه رهبري آنان را ريچارد ترثوان ‪ Richard Trethowan‬بر عهده داشته است در آزمايشگاه به بازسازي شرايطي اقدام كرده‌اند كه ‪ ۹‬هزار سال قبل در طبيعت برقرار بوده است. اين پژوهشگران علفهاي وحشي مخصوص چراي بز را از خاورميانه جمع‌آوري كرده‌اند و آنها را با بذرهاي جو شيطان كنوني پيوند زده و موفق شده‌اند بذر گندمي را كه ‪ ۹‬هزار سال قبل داراي شش مجموعه كروموزوم بوده دوباره توليد كنند. به منظور دو برابر شدن كروموزوم كه اتفاق نادري است و موجب بارور شدن گندم مي‌شود از برخي مواد شيميايي استفاده شده است.

روش جديد اين امكان را بوجود مي‌آورد كه بتوان ژنهاي جديد را به همان شيوه‌اي كه در مهندسي ژنتيك به كار مي‌رود توليد كرد. با اين تفاوت كه در اين حالت ضرورتي ندارد كه متخصصان از پيش بدانند كه به دنبال كدام ژن هستند.

البته بذر گندم تازه‌اي كه اكنون به وسيله متخصصان مكزيكي توليد شده مستقيما براي استفاده در مزارع گندم و توليد نان مناسب نيست زيرا بسياري از مشخصه‌هاي آن به علف نزديكتر است تا گندم جديد. اما مي‌توان بسادگي و با استفاده از روشهاي متعارف پيوند زدن، ژنهاي مناسبي را در درون اين بذر جاي داد و آن را به گندمي قابل مصرف انسان تبديل كرد.

براي مثال، افزودن برخي از ژنها موجب شده تا ميزان مقاومت اين نوع بذر در برابر خشكسالي و كم آبي افزايش يابد. يك گونه از اين نوع گندم كه به وسيله محققان پرورش يافته مي‌تواند در شرايط كم آبي و خشكسالي بين ‪۲۰‬ تا ‪ ۴۰‬درصد بيش از بذر گندم عادي محصول دهد.

موسسه اصلاح بذر گندم و ذرت در مكزيك نمونه‌هايي از بذر تازه گندم را به مراكز تحقيقاتي در سرتاسر دنيا ارسال داشته تا روي آنها آزمايش كنند و آنها را بهبود بخشند. نتايج نخستين آزمايشهايي كه در اين زمينه صورت گرفته رضايت بخش بوده است.

در اكوادور كشاورزان با سرعت سرگرم جايگزين كردن يك نوع بذر پرمحصول كه از تركيب تازه بوجود آمده با بذر متعارفي هستند كه در اين كشور استفاده مي‌شود.

ترثوان پيش بيني مي‌كند كه طي ‪ ۵‬يا ‪ ۶‬سال اينده بذر تازه‌اي كه با روش جديد به عقب بازگرداندن عقربه زمان توليد شده، در سراسر جهان بر ميزان توليد محصول گندم به ميزان زيادي خواهد افزود. در واقع به اعتقاد اين محقق بشريت در آستانه وقوع يك انقلاب كشاورزي جديد در زمينه توليد گندم قرار گرفته است.

به گفته جان اسنيب متخصص ژنتيك غلات در مركز جان اينز در نوريچ واقع در انگلستان كشورهاي ثروتمند نيز از اين انقلاب بهره‌مند خواهند شد زيرا با تغيير آب و هواي اروپا و گرمتر و خشك‌تر شدن اين قاره شرايط براي توليد اين نوع گندم مهيا خواهد شد.

اين محقق تاكيد دارد كه از هم اكنون برخي آفات گندم نظير عامل پژمردگي قارچي در اروپا نيز رواج يافته‌اند و اين امر ناشي از گرمترشدن دما است. اما دسترسي به گونه‌هاي جديد بذرهاي گندم نظير انچه كه در مكزيك تكميل شده، مي‌تواند راهي براي مقابله با اين مشكل پيش روي اروپاييان قرار دهد.

سهم بخش كشاورزي در توليد كشور بيش از 15 درصد برآورد شده است، اما سرمايه گذاري در اين بخش كمتر از 5 درصد است،
 محمدرضا اسكندري، وزير جهادكشاورزي، در مراسم ديدار برگزيدگان بخش كشاورزي با رهبر معظم انقلاب اسلامي، ضمن اعلام اين مطلب افزود: بخش كشاورزي با استفاده از قابليت هاي بالقوه خود قادر است به دستاوردهاي بزرگي همچون خودكفايي گندم دست پيدا كند كه رسيدن به اين امر، نيازمند سرمايه گذاري هاي درست و كافي در اين زمينه است.
وي در ادامه افزود: خودكفايي در گندم به عنوان يك باور ملي در ساير محصولات كشاورزي نيز بايد تقويت شود كه در اين صورت به خودكفايي در ساير محصولات كشاورزي و حتي صادرات آن نيز منجر مي شود.
محمدرضا اسكندري توزيع عادلانه فرصت ها در قالب خدمت رساني به اقشار محروم جامعه را از اصلي ترين اهداف دولت در چشم انداز سند 20 ساله عنوان كرد و افزود: توسعه و تعالي كشور در گرو توسعه بخش كشاورزي است و در واقع توسعه بخش كشاورزي منجر به فقرزدايي و در نهايت پيشرفت كشور مي شود.
وي تصريح كرد: بايستي به بخش كشاورزي در قالب يك دستگاه اجرايي نگاه شود و سياستگذاري در ساير بخشها به ارتقاء و توسعه بخش كشاورزي منجر شود.
وزير جهادكشاورزي، بخش كشاورزي را موتور محركه بخش هاي ديگر در كشور عنوان كرد و افزود: اين بخش به دليل فراهم آوردن مواد خام براي ساير بخشهاي كشور مانند صنعت از جايگاه بسزايي برخوردار است و در واقع به نوعي باعث اشتغالزايي ملي مي شود.
وي با اشاره به 4 ميليون بهره بردار بخش كشاورزي در كشور گفت: هم اكنون 4 ميليون بهره بردار در اين بخش مشغول به كار هستند كه افزايش درآمد آنها از مهمترين دغدغه هاي وزارت جهادكشاورزي است كه در راستاي اين هدف ايجاد سالانه 360 هزار فرصت شغلي براي جوانان و فارغ التحصيلان اين بخش در دستور كار قرار دارد.
اسكندري افزايش كمي و كيفي توليد را در جهت ارتقاء زندگي مردم مهم ارزيابي كرد و افزود: ايمني غذايي، افزايش بهره وري، تقويت زيرساختها و كاهش ضايعات از برنامه هاي پيش بيني شده است كه اين اهداف در راستاي اصلاح ساختار نظام بهره برداري و تغيير نظام اقتصادي كشور از طريق تحول در سيستم بانكي و هدفمند كردن يارانه ها و توسعه صنايع تبديلي و تكميلي در كشور حاصل خواهد شد كه در دستور كار نيز قرار گرفته است.
وي با اعلام اين مطلب كه بدون توسعه آموزش و پژوهش ارتقاء بخش كشاورزي ميسر نيست افزود: افزايش سهم تحقيقات، تقويت تحقيقات كاربردي و بهره گيري از نسل جوان و تحصيلكرده، توسعه و رشد دانش بومي از طريق آموزشهاي فني و آموزش رايگان روستاييان از جمله برنامه هاي وزارت جهادكشاورزي در اين بخش است.
اسكندري در ادامه افزود: توليد محصولات كشاورزي در سال پايه برنامه چهارم توسعه 6/4 درصد رشد داشته است و اين ميزان توليد تا سال پاياني اجراي برنامه، 5/26 ميليون تن افزايش خواهد يافت.

بررسي ذخاير توارثي دانه هاي روغني، سبزي و صيفي و باغباني از جمله مواردي است كه در دومين روز از گردهمايي ساليانه تحقيقات ژنتيك در كرج مورد بررسي قرار گرفت،
 در اين گردهمايي كه با هدف بررسي عملكرد طرحهاي تحقيقاتي سال گذشته و برنامه ريزي براي سال آينده از ديروز در موسسه اصلاح و تهيه بذر و نهال كرج برپاست، حدود 200نفر از محققان، كارشناسان، اساتيد دانشگاه و دانشجويان و علاقمندان حضور دارند.
دكتر مظفري-رئيس بخش ژنتيك و ذخاير توارثي گياهان با اعلام بيش از سه هزار گونه مختلف زراعي و خويشاوندان آنها در بانك ژن گياهي گفت: 3 هزار و 100 گونه مختلف زراعي و خويشان آن در سال گذشته در اين مركز شناسايي، جمع آوري، احيا و ارزيابي شد.
وي افزود: اين گونه ها بيشتر در زمينه هاي محصولاتي چون گندم، جو، برنج، غلات، حبوبات سبزي و صيفي، كدوئيان، علوفه، گياهان دارويي و نباتات صنعتي بود.
در اين گردهمايي دانش سنتي ذخاير توارثي كشور، مباحث مربوط به گياهشناسي و ذخاير ژني، ذخاير توارثي دانه هاي روغني، سبزي و صيفي و گياهان باغي در پانل هايي تخصصي مورد بررسي قرار گرفت.
گفتني است اين گردهمايي كه از روز گذشته در موسسه اصلاح و تهيه نهال و بذر كرج آغاز شده است تا فردا (13 دي ماه) ادامه خواهد داشت و در پانل هاي تخصصي فردا نيز ذخاير توارثي حبوبات كشور و گياه گندم و خويشاوندان وحشي آنها بررسي خواهد شد

در زراعتهاي ديم كشور، رعايت تناوب زراعي در كشت گندم با يكي از محصولات لگوم از جمله عدس، نخود يا ماشك، موجب افزايش توليد مي شود،
 حقيقتي محقق موسسه تحقيقات كشاورزي ديم مراغه در مقاله اي به بررسي جايگاه عدس و نخود در تناوب زراعي گندم ديم پرداخته است.
در اين مقاله آمده است: با توجه به سطح زيركشت گندم ديم كشور كه بالغ بر 4 ميليون هكتار مي شود، همه ساله حدود نيمي از اين اراضي بصورت آيش رها مي شود كه برقراري يك شيوه تناوب زراعي و به زيركشت بردن زمين هاي آيش موجب مي شود كه با توليد محصولات ديگر مانند حبوبات و دانه هاي روغني سطح توليد در استانها و نهايتا در كل كشور بالا رفته و موجب افزايش عايدي كشاورزان و درآمد ملي كشور شود.
اين بررسي به مدت 5 سال در ايستگاه تحقيقات كشاورزي ديم در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي انجام شد.
نتايج نشان داد كه اجراي تناوب زراعي گندم با يكي از محصولات لگوم، باعث افزايش توليد گندم و افزايش سود اقتصادي از زمين مي شود.
اين بررسي مي افزايد: با رعايت تناوب زراعي مناسب، هم از زمينهاي آيش كه قسمت بزرگي از سطح زمينهاي زراعي كشور را تشكيل مي دهند، مي توان استفاده كرد و هم با ايجاد پوشش گياهي در زمين خالي و خشك، از فرسايش آبي و بادي جلوگيري كرد و از رطوبت موجود نيز حداكثر استفاده انجام مي شود

موسسه تحقيقات اصلاح بذر و نهال يكي از قديمي ترين موسسات تحقيقاتي كشور به شمار مي رود كه به صورت رسمي در سال 1309 تاسيس شده و از سال 1339 به صورت موسسه فعاليت خود را آغاز كرده است، رضا كشاورز، رئيس اين موسسه تحقيقاتي معتقد است كه وزارت جهادكشاورزي براي حركت به سمت خصوصي سازي در بخش تحقيقات كشاورزي بايد فعاليتهاي ويژه اي را آغاز كند، كشاورز براي وارد كردن بخش خصوصي به اين عرصه تلاشهاي زيادي انجام داده است. او به اين منظور مراحل تكثير بذر تحقيقاتي و بذر توليد F1 هيبريد ذرت را به بخش خصوصي سپرده و شركتهاي خصوصي را براي وارد كردن مواد ژنتيكي و تكثير آن در ايران به برقراري ارتباط با كشورهاي اروپايي تشويق كرده است.
گفت و گوي ما با اين مقام مسئول را در زمينه فعاليتهاي موسسه در ادامه مي خوانيد.
موسسه اصلاح و تهيه بذر و نهال چه بخشي از تحقيقات بخش كشاورزي را به خود اختصاص مي دهد؟
اين موسسه از نظر حجم، فعاليت و مسئوليت و گستردگي، بزرگترين موسسه تحقيقاتي كشور به شمار مي رود و در حدود 22 درصد طرحهاي تحقيقاتي در سازمان تحقيقات كشاورزي در اين موسسه صورت مي گيرد.
بانك ژن گياهان زراعي و باغي كشور در چه سطحي قرار دارد؟
بانك ژن از بحثهاي مهم و پيچيده كشور محسوب مي شود؛ زيرا كشور ما از منابع غني ژنتيكي برخوردار است. اصل ژن بسياري از گياهان مانند جو، نخود، پسته و بادام كه در تجارت و توليد قرار گرفته است، متعلق به اين سرزمين است. غناي ژنتيكي و تنوعي كه در آن است، در آينده تامين كننده منابع «ژرم پلاسم» براي كارهاي تحقيقاتي خواهد بود.
معمولا ارقام جديدي كه براي گونه هاي استراتژيك در هر سال معرفي مي كنيد چه تعدادي است؟
در سال بين چهار تا شش رقم جديد گندم، يك تا دو رقم جديد جو هر دو، سه سال يك رقم ذرت و سالي دو، سه يا چهار رقم دانه هاي روغني بسته به نوع و گروهشان معرفي مي كنيم. آثار اين ارقام در زمينهاي كشاورزان با نامهايي كه بر آنها گذاشته شده است ديده مي شود.
بذرهاي هيبريد را به چه ترتيبي تهيه مي كنيد؟
يكي از فناوريهايي كه در مورد گياهان به كار مي رود تكنولوژي هيبريد است كه در آن گياه نر و ماده را جداگانه توليد و حفظ مي كنند كه به آنها والدين مي گويند. بعد از تلاقي والدين، فرزندان توانايي توليد مي شود كه به آنها بذر هيبريد مي گويند. تاكنون چهار رقم هيبريد به كشور معرفي كرده ايم و در آفتابگردان، ذرت و سورگوم داراي هيبريد هستيم. سالانه در حدود 200 تن بذر والد توليد مي كنيم و اگر اين بذر والد نباشد تهيه آن با دشواري و هزينه هاي زيادي همراه است. دسترسي به تكنولوژي هيبريد يكي از موفقيتهايي محسوب مي شود كه در برخي از محصولات ما را به خودكفايي مي رساند.
بيشترين تحقيقات موسسه در كدام يك از بخشهايي كه نام برديد انجام مي شود؟
چون ما يك موسسه تحقيقاتي كاربردي در درون وزارت جهادكشاورزي هستيم بايد در جهت رفع نيازها و اولويت هاي بخش حركت كنيم. به اين ترتيب مشخص مي شود كه غلات گندم، ذرت و گياهان علوفه اي به علت تاثير آن بر شير و پروتئين و دانه هاي روغني از اولويتهاي اول موسسه به شمار مي رود. اما توجه به ميزان دسترسي مصرف كننده و اهميت محصول از نظر غذايي براي توليدكننده و كشور باعث مي شود كه بر روي محصولي همچون گندم بيشتر كار شود. تحقيقات گندم ما با هيچ يك از كشورهاي همسايه قابل مقايسه نيست.
براي حفظ ارقام توليدشده چه برنامه هايي داريد؟
هر رقمي كه معرفي مي شود چون مصنوع ساخته شده بشر است بقاي دايمي ندارد و پس از سه تا شش سال بيماري يا مشكلات مختلف آن را از بين مي برد. پس بايد اين دور به طور مستمر ادامه يابد تا پس از اين كه خصوصيات و مقاومت آن از بين رفت دوباره آنها را جايگزين كنيم.
به منظور حركت با استانداردهاي روز دنيا با چه موسسات تحقيقاتي بين المللي همكاري مي كنيد؟
با «ايكاردا» يعني مركز تحقيقات مناطق خشك در سوريه و «سيميت» كه مسئول تحقيقات گندم و ذرت در مكزيك است در مورد گندم كار مشترك انجام مي دهيم. يعني در ايران پروژه اي به صورت مشترك ميان پژوهشگران هر دو موسسه انجام مي شود. يكي از اين پروژه ها در دزفول با نمايندگان اين موسسات كه در كشورمان اقامت دارند اجرا مي شود. با مركز تحقيقات «ايكيساد» نيز در زمينه سورگوم و ارزن همكاري مي كنيم. در مورد ذرت نيز با كشورهاي مجارستان، يونان، كرواسي، فرانسه و روسيه همكاري مي كنيم و در سال بيش از چهار هزار نمونه بذر از كشورها دريافت مي كنيم. در بخش باغباني با روسيه، ايتاليا، بلاروس و اسپانيا تبادل نظر داريم. در مورد دانه هاي روغني نيز با كانادا استراليا، آلمان، فرانسه و تا حدي هلند در گرفتن مواد، تكنولوژي و دانش همكاري مي كنيم.
با توجه به منابع ژنتيكي غني كه در كشورمان داريم، تا چه اندازه در حفظ اين منابع انحصاري تلاش كرديد؟
در 20-15 سال گذشته در اين كار بسيار فعال بوديم و چند جلسه همه در ايران انجام شد. در اين زمينه كشورها مواضع و گروه بنديهاي مختلفي دارند كه با كشورهايي از جمله هند، برزيل، چين در يك گروه قرار داريم و تقريبا مي توان گفت پيش نويس اين معاهده را ما كه همگي داراي منابع غني بوديم ترسيم كرديم. مثلا بحث استثنا از طرف ما مطرح شد و در نهايت اين معاهده تحت عنوان Material transver Aggriment MTA به امضاي كشورها رسيد.
براي پيوستن به سازمان تجارت جهاني چه كاستي هايي در بخش كشاورزي ديده مي شود؟
در بخش كشاورزي براي ورود به wto هنوز توافقي صورت نگرفته است، زيرا كشورهايي مانند آمريكا، ژاپن، كانادا و... يارانه هاي زيادي به بخش كشاورزي اختصاص مي دهند و اين مساله اي است كه سياستگذاران بخش كشاورزي بايد موردتوجه قرار دهند. همچنين به طور كلي كالاهاي كشاورزي، جز استثناهاي آن از ديد اقتصادي كالاهاي تجاري باارزشي نيستند. اگر به آمارهاي جهاني مراجعه كنيم درمي يابيم تجارت در بخش كشاورزي بيش از 10 درصد نيست. تنها كشورهايي همچون آرژانتين و برزيل كه سراسر زمينهاي زراعي و مراتع آنها همراه با بارندگي مطلوب است، مي توانند براي رقابت و صادرات وارد عرصه جهاني شوند. در فرانسه اين شعار وجود دارد كه يك فرانسه آباد فرانسه اي سبز است، پس شهروند، صنعت، ملت و كشور بايد براي اين سبزي هزينه كنند. حال ممكن است اين سبزي، ذرت مزرعه، درخت مو يا يك درخت سرو در جنگل باشد. پس بهاي آباداني كشورشان را مي دهند و به ازاي آن يارانه را نيز پرداخت مي كند.